چرا تحکیمی هستم؟

انجمنهای اسلامی باید توجه کنند که در بین این انجمنها از این منحرفین نفوذ نکنند.... باید سعی خودتان را، کوشش خودتان را در انتخاب افراد برای این انجمنها بکنید و دقت کنید که که افراد، افرادی باشند که سابقه آنها و قبل از انقلاب آنها و در انقلاب (آنها) درست باشد و با شناخت کامل در این انجمنها راه داده بشوند. این انجمنها فعالیتشان بسیار ارزش دارد، لکن یک همچو مسئولیتهایی دارند که مسئولیتشان هم بزرگ است.

امام خمینی در جمع انجمنهای اسلامی دانشجویان، 6 آذر 1361

شاید پاسخ به این سوال که چرا تحکیمی هستم؟ تا کنون ساعت ها ذهن شما را به خود مشغول کرده باشد و به دنبال آن پاسخ های متعددی را پیدا کرده و یا ساخته!باشید برای خودتان و یا اینکه اصلا پاسخ مناسبی پیدا نکرده باشید.

در این نوشتار سعی بر پاسخ داد این سوال به صورت مختصر و کوتاه شده است و تلاش نویسنده در جهت درگیر کردن ذهن مخاطب با مطرح کردن برخی مسایل برای اینکه هر شخص خود به جواب اینکه چرا تحکیمی هستم دست یابد بوده است.

رسیدن به پاسخ این سوال که چرا تحکیمی هستم قطعا بدون بررسی و واکاوی تاریخی جنبش دانشجویی مسلمان در ایران و دفتر تحکیم وحدت به عنوان ریشه دار ترین تشکیلات دانشجویی مسلمان در ایران ابتر خواهند ماند.

هرگاه از «جنبش دانشجویی مسلمان» در ایران سخن به میان می آید، ذهن همگان متوجه «انجمن های اسلامی دانشجویان» می شود که نقش بسزایی در پیروزی و تثبیت انقلاب اسلامی داشته اند. از تأسیس نخستین انجمن اسلامی دانشجویان در دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تهران در سال ۱۳۲۱ که نخستین حرکت اسلامی در دانشگاه در مقابل امواج ضد دینی بهایت و کمونیسم بود، تاکنون هفت دهه می گذرد. افراد شاخصی در انجمن های اسلامی حضور داشته اند و امید می رود که این تشکل باز هم بتواند چنین نیروهایی را تربیت کند. اما تاریخ انجمن های اسلامی دانشجویان زمانی وارد نقطه عطف شد که انجمن های اسلامی در ۲۹ شهریور ۱۳۵۸ خدمت حضرت امام (ره) رسیده و با ایشان بیعت کردند. در این دیدار امام(ره) به آنان فرمود: «بروید و و تحکیم وحدت کنید» و در نتیجه انجمن های اسلامی دور هم جمع شده و «دفتر تحکیم وحدت» را به عنوان «اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی سراسر کشور» به وجود آوردند.

همانگونه که گفته شد سابقه انجمن هاي اسلامي در دانشگاه ها و مراكز آموزش عالي به دهه 1320-1330 باز مي گردد در آن سال ها جو حاكم بر دانشگاه ها به شدت از فضاي چپ حاكم بر جهان يعني گرايش ماركيستي- كيونيستي متاثر بود، جمعي از دانشجويان و استادان مسلمان به تاسيس انجمن اسلامي در دانشگاه ها اقدام كردند تا ضمن تبلغ اسلام، از گسترش حرام كيونيستي و فرهنگ الحادي در فضاي آموزشي و دانشگاهي جلوگيري كنند.

مهندس مهدي بازرگان، دكتر يدالله سبحاني، دكتر مصطفي چمران و دكتر عباس شيباني را بي ترديد بايد از پيشگامان و بنيان گذاران اوليه انجمن هاي اسلامي در دانشگاه ها دانست.

بعد از انقلاب اسلامي جنبش دانشجويي با درك درست از اوضاع حاكم بر بازتعريف نقش خود پرداخت. جنبش دانشجويي اصيل كه پيكره اصلي آن را دانشجويان مسلمان و انقلابي تشكيل مي دادند با تحليل درست از زمينه های پيدايش جنبش دانشجويي و اين كه انقلاب اسلامي همزمان استبداد داخلي (رژيم شاه و دربار) و استعمار خارجي (امپرياليسم غرب و شرق) را بيرون راند و استقلال واقعي را جايگزين آن كرد بلافاصله به باز مهندسي جنبش دانشجويي پراداخت جنبش دانشجويي در شرايط حساس و خطير انقلاب با گفتمان دفاع از انقلاب و نظام، پاسداري از دستاوردهاي انقلاب مبارزه با امپرياليسم شرق و غرب در عرصه سياسي كشور وارد شد.با تعطيلي دانشگاه ها متعاقب انقلاب فرهنگي، دانشجويان مسلمان و انقلابي در سپاه پاسداران و جهاد سازندگي نقش اصلي خود را ايفا كردند و افزون بر آن در مبارزه با امپرياليسم درنگ جايز نمي دانستند اقدام انقلابي دانشجويان مسلمان پيرو خط امام (ره) در 13 آبان در تسخير سفارت آمريكا در ايران، جنبش دانشجويي مسلمان را ضد امپرياليستي ترين جريان دانشجويي در ايران آن روز معرفي كرد. اين تهديدات به علاوه بر رهنمود امام خميني خطاب به دانشجويان كه برويد بين خودتان تحكيم وحدت كنيد؛ زمينه شكل گيري دفتر تحكيم وحدت يا همان انجمن هاي اسلامي دانشجويان را فراهم ساخت.

دفتر تحكيم وحدت در آن سال ها نماينده رسمي، تاثير گزار و فراگير دانشجويي در كشور محسوب مي شد كه در عرصه هاي سياسي نقش آفرين بود.

در يك نگاه كلي بايد گفت: جنش دانشجويي سه دهه از انقلاب را با سه گفتمان و رويكرد متفاوت سپري كرده است در دوره اول 1360 تا 1367، گفتمان عدالتخواهانه، موضع چپ گرايانه، در رويكرد ايدوئولوژيك بود نماينده رسمي و سخن گوي اصلي جنبش همان دفتر تحكيم وحدت بود.

اما دوره دوم كه از سال 1367 آغاز و در خرداد 1376 خاتمه مي يابد از موضع چپ گرايانه رويكرد ايدئولوژيك به شدت كاسته شد اما گرايش هاي انتقادي به حكومت و علاقه مندي به مسائل صنفي افزايش مي يابد.

در اين دوره آرمان جنش دانشجويي عمدتا حول عدالت طلبي،قانون گرايي و آزادي خواهي تمركز مي يابد انتقاد از سياست هاي دولتي به ويژه در زمينه تعديل اقتصادي گرفتن وام خارجي و همكاري با دولت هاي غربي از يك سو و انتقاد از گسترش طبقاتي و تجمل گرايي محور فعاليت هاي جنبش دانشجويي است دفتر تحكيم وحدت در اين دوره آشكار از مواضع مجمع روحانيون مبارز حمايت مي كند.

در اين دوره فاصله گيري جنبش دانشجويي با رخدادهاي سياسي كشور به ويژه انتخابات بيش از پيش آشكار شد و رويكرد انفعال و كناره گيري از مشاركت در انتخابات به ويژه مجلس شوراي ا سلامي دوره چهارم و پنجم را مشاهده مي كنيم.

قطعا دفتر تحکیم وحدت، یکی از مهم ترین پروژه های سیاسی ـ تشکیلاتی پس از انقلاب است. جریانی که هویت خود را مستقیما از امام می گیرد، و به یکی از کادرسازترین و جریان سازترین تشکل های سیاسی پس از انقلاب بدل می شود. این جریان برخاسته از دانشگاهی است که حضرت امام آن را «مبدأ همه تحولات» تلقی می کند.

پاسخ ها به این سوال که چرا تحکیمی هستم را میتوان از لاب لای تاریخچه دفتر تحکیم و توجه به مطالب زیر تا حدودی بدست آورد:
دفتر تحکیم وحدت تشکلی برخاسته از متن دانشجویان مسلمان و مرکب از انجمن های اسلامی آن هم با عنایت ویژه حضرت امام ره بوده.

تشکیلاتی که برای حفظ و نگهبانی از دستاوردهای انقلاب به کادر سازی پرداخته است.

تشکلی مومن و انقلابی،غیردولتی و دارای شخصیت حقوقی و مستقل.

تشکلی با گفتمان نقدسازنده به بدنه حاکمیت بدون هیچ گونه وابستگی به جریان های سیاسی(بجز دهه 70 که باید به تفصیل بررسی تاریخی شود)

یقینا تشکیل دفتر تحکیم وحدت از برکات و الطاف خفیه خداوند تعالی بوده و حقیقتا ۲۹ شهریور ۱۳۵۸ در تاریخ جمهوری اسلامی ماندگار شد.

چرا که پیر جماران به خوبی جبهه جدید را دید.جبهه ای که در آن جنگ با کسانی بود که به دنبال استحاله نظام بودند،جبهه فرهنگی و علمی.دانشگاه جبهه جدید دشمن بودو میباشد.

و سربازان این جبهه دانشجویان مسلمانی که سعی در تحقق اهداف انقلاب اسلامی دارند و میخواهند تحت لوای پرچم اسلام تمرین انسان شدن و انسان سازی کنند.

سربازانی که اعتقاد دارند کارشان به پایان نرسیده و انقلاب اسلامی در جهان نیازمند فداکاری های آنان است.

بدون شک ساختار اصیل و دانشجویی دفتر تحکیم وحدت نزدیک ترین ساختار به این اهداف،نقشه راه و آرمان های جنبش دانشجویی مسلمان است.

چرا که با هر زیرگرایش و با نگاه به مطالبات کف دانشگاه سعی در حاکمیت ارزش های دینی در دانشگاه و آماده سازی دانشگاه جهت نیل به دانشگاه اسلامی دارد.

به امید رسیدن به آن حیات طیبه...